{"id":1992,"date":"2026-04-09T10:31:13","date_gmt":"2026-04-09T10:31:13","guid":{"rendered":"https:\/\/turkistanpost.com\/baren-qozghilingining-36-yilliqida-surgundiki-hokumet-xelqaraliq-heriketke-chaqiriq-qildi\/"},"modified":"2026-04-09T10:31:13","modified_gmt":"2026-04-09T10:31:13","slug":"baren-qozghilingining-36-yilliqida-surgundiki-hokumet-xelqaraliq-heriketke-chaqiriq-qildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/baren-qozghilingining-36-yilliqida-surgundiki-hokumet-xelqaraliq-heriketke-chaqiriq-qildi\/","title":{"rendered":"Baren qozghilingining 36 yilliqida s\u00fcrg\u00fcndiki h\u00f6k\u00fcmet xelq&#8217;araliq heriketke chaqiriq qildi"},"content":{"rendered":"<p data-path-to-node=\"20\">S\u00fcrg\u00fcndiki h\u00f6k\u00fcmet 1990-yilliq qozghilangni xatirilidi we uni Sherqiy T\u00fcrkistanning n\u00f6wettiki weziyiti bilen baghlidi.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"21\"> WASHINGTON \u2014 B\u00e9yjing teripidin \u201cShinjang (Y\u00e9ngi Z\u00e9min)\u201d dep atiliwatqan Sherqiy T\u00fcrkistan, Sherqiy T\u00fcrkistan S\u00fcrg\u00fcndiki H\u00f6k\u00fcmitining (ETGE) y\u00e9ngidin otturigha qoyghan siyasiy chaqiriqlirining merkizige aylandi. Mezkur h\u00f6k\u00fcmet charshenbe k\u00fcni 1990-yilliq Baren qozghilingining 36 yilliqini xatirilip, bu weqeni qarshiliq k\u00f6rsitishning dawamlishiwatqan simwoli dep teriplidi we xelq&#8217;ara jemiyetni t\u00e9territoriyening n\u00f6wettiki weziyitige qarita aktip heriketke \u00f6t\u00fcshke \u00fcndidi.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"22\">Washingtongha jaylashqan s\u00fcrg\u00fcndiki h\u00f6k\u00fcmet xatiriresh munasiwiti bilen \u00e9lan qilghan bayanatida, bu qozghilangning Sherqiy T\u00fcrkistanning zamanwi tarixidiki muhim bir peyt bolup qalidighanliqini, shundaqla 1990-yildiki weqelerni d\u00f6let siyasetlirige qarita teshkillik \u00f6ktichilik ipadisi s\u00fcpitide xarakterlend\u00fcridighanliqini bild\u00fcrdi.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"23\"><b data-path-to-node=\"23\" data-index-in-node=\"0\">S\u00fcrg\u00fcndiki h\u00f6k\u00fcmet Barenni siyasiy qarshiliqning simwoli dep teriplidi<\/b><\/p>\n<p data-path-to-node=\"24\">Sherqiy T\u00fcrkistan S\u00fcrg\u00fcndiki H\u00f6k\u00fcmiti Baren qozghilingini hem yerlik weqe, hem keng dairilik siyasiy ehmiyetke ige weqe dep teswirledi. Bayanatqa ashaslan&#8217;ghanda, bu yilliq xatiriresh Xitay dairilirining Sherqiy T\u00fcrkistanda y\u00fcrg\u00fczgen siyasetlirige qarita teshkillik qarshiliq k\u00f6rsitishning deslepki ipadilinishige wekil&#8217;lik qilidu.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"25\">ETGE xatiriresh bayanatida: \u201cQozghilang xelqning erkinlik we izzet-h\u00f6rmet telipige wekil&#8217;lik qilidighan hel qilghuch bir peyt s\u00fcpitide q\u00e9lip qalidu\u201d, d\u00e9di.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"26\">Arxip ziyaret qilish cheklimisi shundaqla resmiy we gheyriy resmiy bayanlardiki perq sewebidin, Baren weqesige qarita musteqil tarixiy tehliller yenila cheklik bolup kelmekte. Xitay dairiliri tarixtin buyan bu weqeni xewpsizlikke alaqidar malimanchiliq dep teswirlep kelgen. S\u00fcrg\u00fcndiki guruppilar we kishilik hoquq paaliyetchiliri bolsa, uni Sherqiy T\u00fcrkistandiki idare qilish siyasetlirige bolghan \u00f6ktichilikke yiltiz tartqan siyasiy meqset&#8217;tiki qozghilang dep k\u00f6rsetmekte.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"27\"><b data-path-to-node=\"27\" data-index-in-node=\"0\">ETGE 1990-yildiki weqeler bilen dawamlishiwatqan weziyet otturisida baghlinish qurdi<\/b><\/p>\n<p data-path-to-node=\"28\">S\u00fcrg\u00fcndiki h\u00f6k\u00fcmet 1990-yildiki qozghilangning sewebliri bilen munasiwetlik weziyetning yenila dawamlishiwatqanliqini otturigha qoydi. Teshkilatning bayanatigha ashaslan&#8217;ghanda, bular diniy paaliyetlerge qoyulghan cheklimiler, medeniyet ipadilirige bolghan b\u00e9simlar, k\u00e9ngeytilgen nazaret s\u00e9st\u00e9misi we p\u00fctk\u00fcl Sherqiy T\u00fcrkistanda xewpsizlikni asas qilghan idare qilish m\u00e9xanizmlirining dawamliq qollinilishini \u00f6z ichige alidu.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"29\">Mezkur teshkilatning qarishiche, bu xatire k\u00fcnini peqet bir tarixiy xatiriresh deplla emes, belki t\u00e9xi hel qilinmighan siyasiy endishilerning bir inkasi dep ch\u00fcshinish k\u00e9rek. U h\u00f6k\u00fcmetlerni, kishilik hoquq organlirini we xelq&#8217;araliq orunlarni diplomatik, qanuniy we iqtisadiy tedbirler arqiliq arilishishni k\u00fccheytishke chaqirdi.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"30\"><b data-path-to-node=\"30\" data-index-in-node=\"0\">Xitayning meydani we delillishtiki qiyinchiliqlar<\/b><\/p>\n<p data-path-to-node=\"31\">Xitay emeldarliri Sherqiy T\u00fcrkistandiki kishilik hoquq depsendichiligi eyibleshlirini izchil ret qilip keldi hemde t\u00e9territoriyediki siyasetlerning iqtisadiy tereqqiyat we ijtima&#8217;iy muqimliqni nishan qilghanliqini bild\u00fcr\u00fcp keldi. B\u00e9yjing Sherqiy T\u00fcrkistan S\u00fcrg\u00fcndiki H\u00f6k\u00fcmitining xatiriresh bayanatigha qarita ashkara inkas qayturmidi.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"32\">ETGE xelq&#8217;ara jemiyetni Sherqiy T\u00fcrkistandiki tereqqiyatlargha k\u00f6p tereplimilik mas qedemlik inkas telep qilidighan mesile s\u00fcpitide mu&#8217;amile qilishqa \u00fcndidi, shundaqla herqandaq alaqe ramkisining z\u00f6r\u00fcr terkibiy qismi s\u00fcpitide jawapkarliqni s\u00fcr\u00fcsht\u00fcr\u00fcsh we tashqi nazaretni tekitledi.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"33\">Sherqiy T\u00fcrkistan ichidiki n\u00f6wettiki weziyetni musteqil delillesh yenila qiyin bolmaqta. Chet&#8217;el taratquliri, musteqil k\u00f6zetchiler we tetqiqatchilarning kirishi, ETGE bayanatida tilgha \u00e9lin&#8217;ghan siyasetler yolgha qoyulghan p\u00fctk\u00fcl mezgil boyiche cheklimige uchrap keldi.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"34\"><i data-path-to-node=\"34\" data-index-in-node=\"0\">\u201cThe East Turkistan Post\u201d musteqil xewer ag\u00e9ntliqidur. Barliq dewalar \u00f6z menbelirige tewe. Sherqiy T\u00fcrkistan ichidiki ziyaret cheklimiliri neq meydandiki musteqil delillesh xizmitini cheklep qoymaqta.<\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00fcrg\u00fcndiki h\u00f6k\u00fcmet 1990-yilliq qozghilangni xatirilidi we uni Sherqiy T\u00fcrkistanning n\u00f6wettiki weziyiti bilen baghlidi. WASHINGTON \u2014 B\u00e9yjing teripidin \u201cShinjang (Y\u00e9ngi Z\u00e9min)\u201d dep atiliwatqan Sherqiy T\u00fcrkistan, Sherqiy T\u00fcrkistan S\u00fcrg\u00fcndiki H\u00f6k\u00fcmitining (ETGE) y\u00e9ngidin otturigha qoyghan siyasiy chaqiriqlirining merkizige aylandi. Mezkur h\u00f6k\u00fcmet charshenbe k\u00fcni 1990-yilliq Baren qozghilingining 36 yilliqini xatirilip, bu weqeni qarshiliq k\u00f6rsitishning dawamlishiwatqan simwoli dep teriplidi we [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[175,208,254],"tags":[],"class_list":["post-1992","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-siyaset","category-surgun","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1992","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1992"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1992\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1992"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1992"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1992"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}