{"id":1949,"date":"2025-11-06T22:20:05","date_gmt":"2025-11-06T22:20:05","guid":{"rendered":"https:\/\/turkistanpost.com\/surgundiki-sherqiy-turkistan-rehbarliri-amerikini-c51-bashliqlar-yighinida-sherqiy-turkistan-mesilisini-tilgha-elishqa-chaqirdi\/"},"modified":"2026-04-17T16:14:16","modified_gmt":"2026-04-17T16:14:16","slug":"surgundiki-sherqiy-turkistan-rehbarliri-amerikini-c51-bashliqlar-yighinida-sherqiy-turkistan-mesilisini-tilgha-elishqa-chaqirdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/surgundiki-sherqiy-turkistan-rehbarliri-amerikini-c51-bashliqlar-yighinida-sherqiy-turkistan-mesilisini-tilgha-elishqa-chaqirdi\/","title":{"rendered":"S\u00fcrg\u00fcndiki Sherqiy T\u00fcrkistan Rehbarliri Am\u00e9rikini \u201cC5+1\u201d Bashliqlar Yighinida Sherqiy T\u00fcrkistan Mesilisini Tilgha \u00c9lishqa Chaqirdi"},"content":{"rendered":"\n<p>Sherqiy T\u00fcrkistan S\u00fcrg\u00fcndiki H\u00f6k\u00fcmeti (ETGE) rehbarliri Am\u00e9rika we Ottura Asiya h\u00f6k\u00fcmetlirini \u00f6tk\u00fcz\u00fclmekchi bolghan \u201cC5+1\u201d bashliqlar yighinining k\u00fcntertipige Sherqiy T\u00fcrkistan&#8217;ni kirg\u00fcz\u00fcshke chaqirdi. Ular rayon xarakterlik xewpsizlik we iqtisadiy munazirilerni Xitayning bu z\u00e9minda dawamlashturuwatqan ishghaliyiti we qirghinchiliqidin ayrip qarighili bolmaydighanliqini agahlandurdi.<\/p>\n\n<p>ETGE 5-noyabr \u00e9lan qilghan bayanatida, mezkur bashliqlar yighinining Washington we Ottura Asiya d\u00f6letliri \u00fcch\u00fcn Xitayning Uyghur, Qazaq, Qirghiz we bashqa t\u00fcrkiy xelqlerge qaratqan qirghinchiliqi we insaniyetke qarshi jinayetlirini tilgha \u00e9lishtiki halqiliq bir purset ikenlikini tilgha aldi.<\/p>\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">N\u00e9me \u00fcch\u00fcn \u201cC5+1\u201d Bashliqlar Yighini Muhim?<\/h4>\n\n<p>\u201cC5+1\u201d bashliqlar yighini Am\u00e9rika bilen Ottura Asiyadiki besh d\u00f6letni bir yerge jem qilip, rayon hemkarliqi, iqtisadiy tereqqiyat we istrat\u00e9giyelik maslishishni muzakire qilidu. Y\u00e9qinqi yillardin buyan, Washington Xitayning Ottura Asiyada k\u00fcns\u00e9ri k\u00fcchiyiwatqan siyasiy we iqtisadiy tesirige taqabil turushqa tirishiwatqan bir peytte, bu ramka t\u00e9ximu muhim ehmiyetke ige bolushqa bashlidi.<\/p>\n\n<p>ETGE rehbarliri B\u00e9yjingning gherbke k\u00e9ngiyishining jughrapiyelik we istrat\u00e9giyelik asasi bolghan B\u00e9yjing teripidin \u201cShinjang (Y\u00e9ngi Z\u00e9min)\u201d dep atiliwatqan b\u00e9siw\u00e9lin&#8217;ghan Sherqiy T\u00fcrkistan \u00fcstidiki Xitay kontrolluqigha taqabil turmay turup, bu nishanlargha yetkili bolmaydighanliqini otturigha qoydi.<\/p>\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Sherqiy T\u00fcrkistan Rayonning Merkizi S\u00fcpitide<\/h4>\n\n<p>S\u00fcrg\u00fcndiki h\u00f6k\u00fcmetning \u00e9ytishiche, Xitay 1949-yilidiki ishghaliyitidin buyan Sherqiy T\u00fcrkistan&#8217;ni p\u00fctk\u00fcl Yawro-Asiyagha k\u00fcch k\u00f6rsitishtiki bir baza s\u00fcpitide ishlitip kelgen. B\u00fcg\u00fcnki k\u00fcnde, bu z\u00e9min \u201cBir Belwag&#8217; Bir Yol\u201d pilanining asasiliki terkiblirini, j\u00fcmlidin Xitayni Ottura Asiya, Ottura Sherq we Yawropa bilen baghlaydighan \u00e9n\u00e9rgiye turuba yolliri, qatnash koridorliri we raqemlik ul eslihelerni \u00f6zige mujessemligen.<\/p>\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><strong>\u201cSherqiy T\u00fcrkistan Ottura Asiyaning y\u00fcrikidur. Xitayning Sherqiy T\u00fcrkistan&#8217;ni b\u00e9siw\u00e9lishi B\u00e9yjingning rayon miqyasidiki siyasiy, herbiy we iqtisadiy k\u00e9ngeymichilikige yol achti.\u201d<\/strong> \u2014 Salih Hudayar, Sherqiy T\u00fcrkistan S\u00fcrg\u00fcndiki H\u00f6k\u00fcmetining Tashqi Ishlar Ministiri<\/p>\n<\/blockquote>\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><\/blockquote>\n\n<p>ETGE rayonlyq baghlinish we teminlesh zenjirini muzakire qilghanda Sherqiy T\u00fcrkistan mesilisini tilgha almasliqning, ishghaliyet we zulum \u00fcstige qurulghan bir sist\u00e9mini mustahkemlep qoyush xewpi barliqini bild\u00fcrdi.<\/p>\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Qirghinchiliq we Xelq&#8217;araliq Jawabkarliq<\/h4>\n\n<p>S\u00fcrg\u00fcndiki h\u00f6k\u00fcmet Uyghur we bashqa t\u00fcrkiy xelqlerge qaritilghan keng k\u00f6lemlik tutqun qilish, mejburiy tughut cheklesh, balilarni ailidin ayriw\u00e9tish, mejburiy emgek we eza etkeschiligi qatarliq bir y\u00fcr\u00fc\u015f zulumlarni tepsili banyan qildi. Bu qilmyshlar Am\u00e9rika teripidin qirghinchiliq, Birleshken D\u00f6letler teshkilati organliri teripidin insaniyetke qarshi jinayet dep tonulghan.<\/p>\n\n<p>ETGE Ottura Asiya h\u00f6k\u00fcmetlirining dawamliq s\u00fck\u00fct qilishining B\u00e9yjingning k\u00e9ngiyiwatqan tesirige yol \u00e9chip b\u00e9ridighanliqini, shuning bilen bir waqitta rayonning suw\u00e9r\u00e9nliqi we uzun muddetlik xewpsizlikige ziyan yetk\u00fczidighanliqini agahlandurdi.<\/p>\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Mas Qedemlik Heriketke Chaqiriq<\/h4>\n\n<p>S\u00fcrg\u00fcndiki h\u00f6k\u00fcmet \u201cC5+1\u201d bashliqlar yighinidin sirt, Washington&#8217;ni Qazaqistan, \u00d6zbekistan we Qirghizistan&#8217;ni T\u00fcrk D\u00f6letliri Teshkilati we Islam Hemkarliq Teshkilati ichide Sherqiy T\u00fcrkistan mesilisini otturigha qoyushqa righbetlend\u00fcr\u00fcshke chaqirdi. ETGE bu organlarni Xitayning qilmyshlirini resmiy eyibleshke we xelq&#8217;araliq jawabkarliq m\u00e9xanizmini qollashqa \u00fcndidi.<\/p>\n\n<p>S\u00fcrg\u00fcndiki h\u00f6k\u00fcmet yene Sherqiy T\u00fcrkistan&#8217;ning b\u00e9siw\u00e9lin&#8217;ghan salahiyitini tonush we uning musteqilliqini qollashning istrat\u00e9giyelik tesiri bolidighanliqini, buning Yawro-Asiya k\u00fcch tengpungluqigha, \u00e9n\u00e9rgiye k\u00f6p xillighigha we rayon muqimliqigha tesir k\u00f6rsitidighanliqini tekitledi.<\/p>\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Musteqilliq \u2014 Istrat\u00e9giyelik Z\u00f6r\u00fcrlyet<\/h4>\n\n<p>Bayanatta, Sherqiy T\u00fcrkistan S\u00fcrg\u00fcndiki H\u00f6k\u00fcmetining Pir\u00e9zidenti Mamtimin Ala Am\u00e9rikaning Ottura Asiya siyasitining choqum Sherqiy T\u00fcrkistan&#8217;ning siyasiy salahiyitini \u00e9niq tilgha \u00e9lishi k\u00e9reklikini \u00e9ytti.<\/p>\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><strong>\u201cWashington Sherqiy T\u00fcrkistan&#8217;ning musteqilliqini qollashni \u00f6zining Ottura Asiya istrat\u00e9giyesining merkiziy terkibiy qismi qilishi k\u00e9rek. Erkin we musteqil Sherqiy T\u00fcrkistan Xitayning k\u00e9ngeymichilikini chekleydi we rayonning tebi&#8217;iy tengpungluqini eslige kelt\u00fcridu.\u201d<\/strong> \u2014 Mamtimin Ala, Sherqiy T\u00fcrkistan S\u00fcrg\u00fcndiki H\u00f6k\u00fcmetining Pir\u00e9zidenti<\/p>\n<\/blockquote>\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><\/blockquote>\n\n<p>Am\u00e9rika kelg\u00fcsidiki \u201cC5+1\u201d yighinliri arqili Ottura Asiya bilen bolghan alaqini dawamlashturidighanliqidin b\u00e9sharet bergen bir peytte, s\u00fcrg\u00fcndiki rehbarler Sherqiy T\u00fcrkistan&#8217;ni diplomatiq s\u00f6hbetlerge kirg\u00fcz\u00fcshning herqandaq ishenchlik rayon istrat\u00e9giyesi \u00fcch\u00fcn intayin muhim ikenlikini bild\u00fcrmekte.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sherqiy T\u00fcrkistan S\u00fcrg\u00fcndiki H\u00f6k\u00fcmeti (ETGE) rehbarliri Am\u00e9rika we Ottura Asiya h\u00f6k\u00fcmetlirini \u00f6tk\u00fcz\u00fclmekchi bolghan \u201cC5+1\u201d bashliqlar yighinining k\u00fcntertipige Sherqiy T\u00fcrkistan&#8217;ni kirg\u00fcz\u00fcshke chaqirdi. Ular rayon xarakterlik xewpsizlik we iqtisadiy munazirilerni Xitayning bu z\u00e9minda dawamlashturuwatqan ishghaliyiti we qirghinchiliqidin ayrip qarighili bolmaydighanliqini agahlandurdi. ETGE 5-noyabr \u00e9lan qilghan bayanatida, mezkur bashliqlar yighinining Washington we Ottura Asiya d\u00f6letliri \u00fcch\u00fcn Xitayning Uyghur, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1948,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":{"id":"56"},"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[175,208,174],"tags":[199,359],"class_list":["post-1949","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyaset","category-surgun","category-xelqara-xewerler","tag-amrika-qoshma-shitatliri","tag-merkizi-asiya"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1949","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1949"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1949\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1953,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1949\/revisions\/1953"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1948"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1949"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1949"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1949"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}