{"id":1924,"date":"2026-04-09T11:46:36","date_gmt":"2026-04-09T11:46:36","guid":{"rendered":"https:\/\/turkistanpost.com\/etge-sherqiy-turkistan-milliy-armiye-xatire-kunining-81-yilliqini-xatiriliidi\/"},"modified":"2026-04-16T20:46:00","modified_gmt":"2026-04-16T20:46:00","slug":"etge-sherqiy-turkistan-milliy-armiye-xatire-kunining-81-yilliqini-xatiriliidi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/etge-sherqiy-turkistan-milliy-armiye-xatire-kunining-81-yilliqini-xatiriliidi\/","title":{"rendered":"ETGE Sherqiy T\u00fcrkistan Milliy Armiye Xatire K\u00fcnining 81 Yilliqini Xatiriliidi"},"content":{"rendered":"<p data-path-to-node=\"11\">S\u00fcrg\u00fcndiki h\u00f6k\u00fcmet ikkinchi jumhuriyetni qoghdash \u00fcch\u00fcn 1945-yili qurulghan armiyeni yad etmekte.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"11\">\u00a0WASHINGTON \u2014 B\u00e9yjing teripidin \u201cShinjang (Y\u00e9ngi Z\u00e9min)\u201d dep atiliwatqan Sherqiy T\u00fcrkistan, bu hepte \u00e9lan qilin&#8217;ghan Sherqiy T\u00fcrkistan S\u00fcrg\u00fcndiki H\u00fck\u00fcmeti (ETGE) ning bayanatigha asasen, Sherqiy T\u00fcrkistan Milliy Armiye Xatire K\u00fcnining 81 yilliqi munasiwiti bilen xatirlenmekte. S\u00fcrg\u00fcndiki h\u00f6k\u00fcmet 1945-yili 8-aprel Ghuljida Sherqiy T\u00fcrkistan Milliy Armiyesining qurulghanliqini yad \u00e9tip, uni Ikinchi Sherqiy T\u00fcrkistan Jumhuriyitining qoralliq k\u00fcchi dep teswirledi.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"12\">Bu xatirelesh Milliy Armiyening 1945-yilidin 1949-yilighiche bolghan ariliqtiki rolini gewdilend\u00fcridu hemde shu mezgilde qurban bolghan eskerlerge h\u00fcrmet bild\u00fcridu. ETGE mat\u00e9riyallirida \u00e9ytilishiche, Milliy Armiye taki 1949-yili 12-ayda Xitay Xelq Azadliq Armiyesige qoshuw\u00e9tilg\u00fcche resmiy herbiy organ s\u00fcpitide paaliyet k\u00f6rsetken.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"13\">Ikinchi Jumhuriyetni qoghdash \u00fcch\u00fcn qurulghan armiye ETGE tarixiy h\u00f6jjetlirige asaslan&#8217;ghanda, Sherqiy T\u00fcrkistan Milliy Armiyesi 1944-yili 12-noyabr Ikinchi Sherqiy T\u00fcrkistan Jumhuriyiti musteqilliq jakarlighandin k\u00e9yin, merkizi Ghuljida (Yining depmu atilidu) mewjut qoralliq guruppilardin teshkillen&#8217;gen. Bu armiye 1945-yili apreldiki herbiy paradda resmiy qurulghan bolup, k\u00f6pligen polk we bataliyonlargha teshkillen&#8217;gen.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"14\">ETGE bayanatida: \u201cSherqiy T\u00fcrkistan Milliy Armiyesi 1945-yili 12-aprel wetinimizni Xitay ishghaliyetchi k\u00fcchliridin qoghdash we \u00f6z teqdirimizni \u00f6zimiz belgilesh hoququmizni saqlap q\u00e9lish \u00fcch\u00fcn qurulghan\u201d d\u00e9yildi. S\u00fcrg\u00fcndiki h\u00f6k\u00fcmetning bild\u00fcr\u00fcshiche, bu qoshun axirida 40 ming etrapida aktip esker we qoshumche zapas xadimlargha ige bolghan bolup, Xitay Gomindang qisimlirigha qarshi bir qanche frontta jeng qilghan.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"15\">ETGE bu armiyeni 18-esridiki Manju Ching sulalisining Sherqiy T\u00fcrkistan&#8217;gha qilghan tajawuzchiliqidin buyanqi qarshiliq k\u00f6rsitish heriketlirining yuqiri pellisi dep qaraydu.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"16\">1949-yildiki qoshuw\u00e9lish we paaliyetlerning axirlishishi ETGE teripidin tilgha \u00e9lin&#8217;ghan tarixiy bayanlarda qeyt qilinishiche, Ikinchi Jumhuriyetning siyasiy we herbiy rehbarlirini \u00f6z ichige alghan yuqiri derijilik rehbarliri 1949-yili awghustta Xitay Xelq Siyasiy Meslihet K\u00e9ngishining tunji n\u00f6wetlik yighini&#8217;gha qatnishish \u00fcch\u00fcn Moskwagha atlan&#8217;ghan. Tetqiqatchilar neqil kelt\u00fcrgen Sow\u00e9t arxiv xatirilirige asaslan&#8217;ghanda, wekiller \u00f6miki olturghan ayropilan Irkutsk etrapida hadisige uchrap, h\u00e9chkim aman qalmighan.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"17\">K\u00e9yinki h\u00f6jjetlerdin melum bolushiche, 1949-yili 22-d\u00e9kabirgha kelgende, Xitay kommunistlirining Sherqiy T\u00fcrkistan \u00fcstidiki kontrolluqini mustahkemlishining bir qismi s\u00fcpitide, Sherqiy T\u00fcrkistan Milliy Armiyesi Xelq Azadliq Armiyesige qoshuw\u00e9til&#8217;gen. ETGE xatiriliride k\u00f6rsitilishiche, bu qoshuw\u00e9lish musteqil Sherqiy T\u00fcrkistan qomandanliq merkizi astidiki teshkillik heriketlerning axirlashqanliqidin d\u00e9rek bergen.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"18\">Zimit bayanlar Xitay h\u00f6k\u00fcmet menbeliri 1949-yildiki weqelerni \u00f6zliri \u201cShinjang Uyghur Aptonom Rayoni\u201d dep atighan rayonning \u201ctinch yol bilen azad qilinishi\u201d we bir gewdilishishi dep teswirleydu hemde yerlik qoralliq k\u00fcchlirining Xelq Azadliq Armiyesige qoshulushini d\u00f6let ichidiki siyasiy k\u00e9lishimning bir qismi s\u00fcpitide k\u00f6rsitidu. B\u00e9yjing Sherqiy T\u00fcrkistan Jumhuriyitini suw\u00e9r\u00e9n d\u00f6let, Milliy Armiyeni musteqil d\u00f6let mudapi&#8217;e k\u00fcchi dep \u00e9tirap qilmaydu.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"19\">ETGE bashqiche meydanda turup, Xatire K\u00fcnining 1944-yilidin 1949-yilighiche bolghan ariliqta musteqil h\u00f6k\u00fcmetni qoghdighen bir milliy armiyening organ eslimisini saqlap q\u00e9lishni meqset qilidighanliqini bild\u00fcrmekte. S\u00fcrg\u00fcndiki h\u00f6k\u00fcmet Sherqiy T\u00fcrkistan Milliy Armiyesining tarixiy salahiyitini xelq&#8217;araning \u00e9tirap qilishini telep qildi we qoldiki arxiv menbeliridin paydilinip bu qoshunning paaliyetlerini h\u00f6jjetlesht\u00fcr\u00fcsni dawamlashturidighanliqini \u00e9ytti.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"20\">Sherqiy T\u00fcrkistan Gaz\u00e9ti musteqil xewer neshrisidur. Barliq dewalar munasiwetlik menbelerge tewe.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00fcrg\u00fcndiki h\u00f6k\u00fcmet ikkinchi jumhuriyetni qoghdash \u00fcch\u00fcn 1945-yili qurulghan armiyeni yad etmekte. \u00a0WASHINGTON \u2014 B\u00e9yjing teripidin \u201cShinjang (Y\u00e9ngi Z\u00e9min)\u201d dep atiliwatqan Sherqiy T\u00fcrkistan, bu hepte \u00e9lan qilin&#8217;ghan Sherqiy T\u00fcrkistan S\u00fcrg\u00fcndiki H\u00fck\u00fcmeti (ETGE) ning bayanatigha asasen, Sherqiy T\u00fcrkistan Milliy Armiye Xatire K\u00fcnining 81 yilliqi munasiwiti bilen xatirlenmekte. S\u00fcrg\u00fcndiki h\u00f6k\u00fcmet 1945-yili 8-aprel Ghuljida Sherqiy T\u00fcrkistan Milliy Armiyesining qurulghanliqini [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[225,254],"tags":[],"class_list":["post-1924","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sherqiy-turkistan","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1924","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1924"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1924\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1926,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1924\/revisions\/1926"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1924"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1924"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1924"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}