{"id":1886,"date":"2026-04-15T06:07:22","date_gmt":"2026-04-15T06:07:22","guid":{"rendered":"https:\/\/turkistanpost.com\/beyjing-bilen-surgundiki-guruppilar-sherqiy-turkistan-bayanliri-ustide-toqunushti\/"},"modified":"2026-04-15T06:07:22","modified_gmt":"2026-04-15T06:07:22","slug":"beyjing-bilen-surgundiki-guruppilar-sherqiy-turkistan-bayanliri-ustide-toqunushti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/beyjing-bilen-surgundiki-guruppilar-sherqiy-turkistan-bayanliri-ustide-toqunushti\/","title":{"rendered":"B\u00e9yjing bilen s\u00fcrg\u00fcndiki guruppilar Sherqiy T\u00fcrkistan bayanliri \u00fcstide toqunushti"},"content":{"rendered":"<p data-path-to-node=\"16\">Xitay tereqqiyat muweppeqiyetlirini til\u011fa alsa, s\u00fcrg\u00fcndiki guruppilar talan-taraj we medeniyetni basturushni ilgiri s\u00fcrmekte.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"16\">\u00a0 B\u00e9yjing teripidin \u201cShinjang (Y\u00e9ngi Z\u00e9min)\u201d dep atiliwatqan Sherqiy T\u00fcrkistan, Xitay d\u00f6let dairiliri bilen Uyghur s\u00fcrg\u00fcndiki guruppiliri otturisidiki k\u00e9skin perqliq bayanlarning merkizige aylandi. B\u00e9yjing iqtisadiy \u00e9shish we muqimliqni tekitleydu. S\u00fcrg\u00fcndiki teshkilatlar bolsa talan-taraj we medeniyetni basturushni ilgiri s\u00fcrmekte. Shuning bilen bir waqitta, dunya parlam\u00e9ntliri xelqaraliq munasiwetler we jaza siyisitige t\u00e9sir k\u00f6rsitidighan dewa qilin\u2019ghan xorlashlarni \u00e9tirap qilish mesilisini dawamliq munazire qilmaqta.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"17\">Xitay tereqqiyat muweppeqiyetlirini til\u011fa alsa; s\u00fcrg\u00fcndiki guruppilar bayliq talan-tarajini ilgiri s\u00fcrmekte Xitay dairilirining \u00e9ytishiche, ul eslihe qurulushi t\u00fcrliri 2.3 milyon kishini namratliqtin qutuldurghan, d\u00f6let taratqulirining xewirige qarighanda, omumiy ishlepchirish qimmitining \u00e9shish nisbiti 7 pirsentke yetken. B\u00e9yjing bu reqemlerni Sherqiy T\u00fcrkistandiki muweppeqiyetlik bashqurush we uzun muddetlik tereqqiyatning ispati s\u00fcpitide k\u00f6rsetmekte.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"18\">Sherqiy T\u00fcrkistan S\u00fcrg\u00fcn H\u00f6k\u00fcmiti (ETGE) ni \u00f6z ichige alghan s\u00fcrg\u00fcndiki teshkilatlar bu tereqqiyatlarni mustemlikichilik talan-taraji dep teswirlemektedur. Ular Am\u00e9rika \u00c9n\u00e9rgiye Uchur Idarisi we sahe analizlirigha asasen, Sherqiy T\u00fcrkistanning Xitayning quruqluqtiki n\u00e9fitining 30 pirsentini, tebiiy gazning 34 pirsentini we yer sharli polisisilikon mehsulatining 45 pirsentini teminleshtiki rolini til\u011fa alidu.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"19\">Xitay d\u00f6let taratquliri S\u00e9nlinggha oxshash y\u00e9ngi nahiye tsis qilish qatarliq memuriy \u00f6zgirishlerni xewpsizlik we muqimliqni qollaydighan tedbirler s\u00fcpitide teswirleydu. Emeldarlar resmiy bayanatlirida b\u00f6lg\u00fcnchilik tehditini buning sewebi qilip k\u00f6rsitidu.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"20\">ETGE bundaq \u00f6zgirishlerni nop\u00fcs qurulushini \u00f6zgertishning qorali s\u00fcpitide eyiblidi. Mezkur guruppa ashkarilan&#8217;ghan bayanatlirida, bu memuriy tedbirler arqiliq Xenzu nop\u00fcsini k\u00f6ch\u00fcr\u00fcsh nishanining 25 pirsentke yetk\u00fcz\u00fcl\u00fcwatqanliqini otturigha qoydi. B\u00e9yjing bolsa bu xil \u00f6zgirishlerning uzun muddetlik tinchliq we ijtimaiy jipsiliqqa kapaletlik qilishni meqset qilidighanliqini \u00e9ytti.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"21\">Tutup turush dewaliri we nazaret sist\u00e9misi talash-tartishta Xitay dairiliri Sherqiy T\u00fcrkistandiki eslihelerni kespiy terbiyelesh we esebiylikni t\u00fcg\u00fctish merkezliri dep teswirleydu. Emeldarlar izchil t\u00fcrde bu programmilargha qaritilghan chet&#8217;el tenqidlirini siyasiy gher\u00e9zlik we terepbazliq dep ret qilip keldi.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"22\">S\u00fcrg\u00fcndiki guruppilar \u201cShinjang H\u00f6jjetliri\u201d we \u201cShinjang Saqchi Arxipliri\u201d ni \u00f6z ichige alghan ashkarilan&#8217;ghan h\u00f6jjetlerge tayinip, 1.8 milyondin 3 milyon\u2019ghiche tutup turuluwatqanlarning barliqini m\u00f6lcherlemektedur. Awstraliye Istrat\u00e9giye Siyasit Instistuti Sherqiy T\u00fcrkistanda ishlitiliwatqan \u201cBirleshme Jeng Meshghulat Supisi\u201d namliq nazaret sist\u00e9misi heqqide tetqiqat \u00e9lan qildi we sabiq tutqunlar teripidin melum qilin&#8217;ghan soraq qilish usullirini p\u00fct\u00fcp chiqti.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"23\">B\u00e9yjing \u201ckespiy terbiyelesh\u201d merkezlirini d\u00f6let ichi qanuni dairiside tijaret qilidighan maarip esliheliri dep teswirleydu.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"24\">ETGE we bashqa s\u00fcrg\u00fcndiki teshkilatlar Am\u00e9rika, En\u2019gliye, Kanada, Gollandiye, Litwa we Fransiye parlam\u00e9ntlirida irqiy qirghinchiliqni \u00e9tirap qilish \u00fcch\u00fcn lobichiliq qildi. Ular BDT ning bahalashliri we Xelqaraliq Kech\u00fcr\u00fcm Teshkilatining doklatlirigha tayinip, tughulush nisbitining 60 pirsent t\u00f6wenligenlikini, buni mejburiy tughmasliq siyisiti bilen baghlaydighanliqini til\u011fa alidu. Xitay bundaq teswirlerni \u00f6z ichki ishlirigha siyasiy gher\u00e9zlik dexli-teruz qilish dep atidi.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"25\">Medeniyet we muhit dewaliri yenila talash-tartishta B\u00e9yjing Sherqiy T\u00fcrkistandiki sayahetchilikni k\u00f6p milletlik inaqliq we medeniyetni qoghdashning ispati s\u00fcpitide teshwiq qilidu. D\u00f6let paaliyetliri saqlinip qalghan medeniyet miraslirini qoghdash siyisitining ispati s\u00fcpitide k\u00f6rsitidu.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"26\">Awstraliye Istrat\u00e9giye Siyasit Instistuti 2017-yilidin buyan texminen 16,000 meschitte \u00f6zgirish bolghanliqini, bu omumiy sanning texminen 65 pirsentige toghra k\u00e9lidighanliqini, buning ichide weyran qilish yaki ch\u00e9qishlarning barliqini p\u00fct\u00fcp chiqti. S\u00fcrg\u00fcndiki guruppilar roza tutush qatarliq diniy paaliyetlerning dairiler teripidin esebiylik k\u00f6rsetk\u00fcchi dep belge qoyulghanliqini bild\u00fcrmekte. Xitay emeldarliri instistut \u00e9lan qilghan meschit reqemlirige biwasite jawab bermidi.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"27\">Muhit mesiliside, B\u00e9yjing sazliqni qoghdash qatarliq \u00e9kologiyelik teshebb\u00fcslerni teshwiq qilidu. Dunya Uyghur Qurultiyini \u00f6z ichige alghan s\u00fcrg\u00fcndiki qarashlar muzluqlarning ch\u00e9kinishi we Lopnur k\u00f6lini tarixiy qurup k\u00e9tishi qatarliq muhit endishilirini til\u011fa alidu. Tarixiy doklatlar yene Lopnurda \u00e9lip b\u00e9rilghan 46 yadro siniqini xatirili&#8217;gen bolup, tetqiqatchilar buni etraptiki aholining uzun muddetlik saqlamliq mesililiri bilen baghlaydu.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"28\">Xelqaraliq jaza we nazaret dawamlishmaqta Xelqaraliq organlar Sherqiy T\u00fcrkistandiki tereqqiyatlarni nazaret qilishni dawamlashturmaqta. Am\u00e9rika we bashqa h\u00f6k\u00fcmetler teripidin \u201cShinjang Ishlepchirish-Qurulush Bingtueni\u201d ni \u00f6z ichige alghan orunlargha qaritilghan jaza tedbirliri y\u00fcrg\u00fcz\u00fcldi. S\u00fcrg\u00fcndiki guruppilar Washingt\u00f3n, \u00c9dmont\u00f3n we M\u00e9lburn qatarliq sheherlerde Baren Qozghilingi yilliqi qatarliq k\u00fcnlerni xatiril\u00e9p namayish paaliyetlirini dawamlashturmaqta.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"29\">Xitay dairiliri \u00f6zlirining ochuq meydanini \u00f6zgertmidi, Sherqiy T\u00fcrkistandiki siyasetler qanunluq tereqqiyat, xewpsizlik we bashqurusgh nishanlirigha xizmet qilidu dep ching turmaqta. Chetsellik zhurnalistlar, tetqiqatchilar we xelqaraliq k\u00f6zetchiler \u00fcch\u00fcn Sherqiy T\u00fcrkistan ichidiki ehwallarni musteqil delillesh yenila cheklimige uchramaqta.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"30\">Sherqiy T\u00fcrkistan Gaz\u00e9ti musteqil xewer neshrisidur. Barliq dewalat \u00f6zlirining munasiwetlik menbelirige tewedur. Sherqiy T\u00fcrkistan ichidiki ziyaret cheklimiliri neq meydanda musteqil delilleshni cheklep qoymaqta.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xitay tereqqiyat muweppeqiyetlirini til\u011fa alsa, s\u00fcrg\u00fcndiki guruppilar talan-taraj we medeniyetni basturushni ilgiri s\u00fcrmekte. \u00a0 B\u00e9yjing teripidin \u201cShinjang (Y\u00e9ngi Z\u00e9min)\u201d dep atiliwatqan Sherqiy T\u00fcrkistan, Xitay d\u00f6let dairiliri bilen Uyghur s\u00fcrg\u00fcndiki guruppiliri otturisidiki k\u00e9skin perqliq bayanlarning merkizige aylandi. B\u00e9yjing iqtisadiy \u00e9shish we muqimliqni tekitleydu. S\u00fcrg\u00fcndiki teshkilatlar bolsa talan-taraj we medeniyetni basturushni ilgiri s\u00fcrmekte. Shuning bilen bir waqitta, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[255,250,253,225,175,254],"tags":[],"class_list":["post-1886","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-din","category-kultur-senet","category-saghlamliq","category-sherqiy-turkistan","category-siyaset","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1886","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1886"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1886\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1886"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1886"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1886"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}