{"id":1799,"date":"2025-12-29T04:45:01","date_gmt":"2025-12-29T04:45:01","guid":{"rendered":"https:\/\/turkistanpost.com\/xitay-ishghal-qilinghan-sherqiy-turkistanda-dunyadiki-eng-uzun-tez-suretlik-tashyol-tonelini-achti\/"},"modified":"2026-03-03T09:50:28","modified_gmt":"2026-03-03T09:50:28","slug":"xitay-ishghal-qilinghan-sherqiy-turkistanda-dunyadiki-eng-uzun-tez-suretlik-tashyol-tonelini-achti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/xitay-ishghal-qilinghan-sherqiy-turkistanda-dunyadiki-eng-uzun-tez-suretlik-tashyol-tonelini-achti\/","title":{"rendered":"Xitay ishghal qilinghan Sherqiy T\u00fcrkistanda dunyadiki eng uzun t\u00e9z s\u00fcretlik tashyol ton\u00e9lini achti"},"content":{"rendered":"\n<p>Xitay da&#8217;iriliri Sherqiy T\u00fcrkistanning omurtqisi bolghan Tengritagh tizmilirini t\u00e9ship, dunyadiki eng uzun t\u00e9z s\u00fcretlik tashyol ton\u00e9lini ishqa kirisht\u00fcrdi. B\u00e9yjing teripidin \u00abShinjang (Y\u00e9ngi Teritoriye)\u00bb dep atilghan bu z\u00e9minda, mezkur qurulush wetinimizning shimali we jenubi otturisidiki qatnash waqitini keskin qisqartmaqta, shu bilen birge herbiylesht\u00fcr\u00fclgen rayondiki mustemlikichilik ul eslihelirini mustehkemlimekte.<\/p>\n\n<p>\u00abChina Daily\u00bb ning xewer qilishiche, uzunluqi 22.13 kilom\u00e9tir bolghan \u00abTengritagh Ghalibiyet Ton\u00e9li\u00bb 27-d\u00e9 kabir qatnashqa \u00e9childi. U 324.7 kilom\u00e9tirliq \u00dcr\u00fcmchi\u2013Lopnur (\u00ab\u00dcr\u00fcmchi-Yuli\u00bb) t\u00e9z s\u00fcretlik tashyolining bir qismi bolup, mustemlikichi memuriyet merkizi bilen Lopnurni tutashturidu. Emeldarlar bu ton\u00e9l ilgiri tagh yollirida bir nechche sa&#8217;et dawamlishidighan seperni texminen 20 minutqa qisqartidighanliqini bild\u00fcrdi.<\/p>\n\n<p>Xitay d\u00f6let taratquliri bu \u00e9chilishni abide xarakt\u00e9rlik injin\u00e9rlik muweppeqiyiti we rayonluq \u00abtutashturush\u00bbning k\u00fccheytilishi dep teswirledi. L\u00e9kin tenqidchiler Sherqiy T\u00fcrkistandiki chong tiptiki qatnash ul eslihelirining yerlik xelq menpe&#8217;etidin k\u00f6re, B\u00e9yjingning istrat\u00e9giyilik, iqtisadiy we bixeterlik meqsetlirige xizmet qilip kelgenlikini k\u00f6rsetmekte.<\/p>\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Herbiylesht\u00fcr\u00fclgen tagh tizmisidiki injin\u00e9rlik muweppeqiyiti<\/h4>\n\n<p>Tengritagh tizmiliri Sherqiy T\u00fcrkistanning ottura qismini kesip \u00f6t\u00fcp 2500 kilom\u00e9tirdin artuq sozulidu we z\u00e9minni shimaliy hem jenubiy rayonlargha ayridu. Ton\u00e9l qurulushidin ilgiri, d\u00e9ngiz y\u00fczidin 4000 m\u00e9tirdin yuqiri \u00e9gizliktiki egri-b\u00fcgri yollardin \u00f6t\u00fcsh qishta k\u00f6p halda tosulup qalatti.<\/p>\n\n<p>T\u00e9z s\u00fcretlik tashyol qurulushi 2020-yili apr\u00e9lda bashlangan bolup, 46.7 milyard y\u00fc&#8217;en (6.66 milyard dollar) meblegh ajritilghan. Ton\u00e9l d\u00e9ngiz y\u00fczidin 3000 m\u00e9tirgha y\u00e9qin \u00e9gizlikte, intayin soghuq, yer tewresh xewpi yuqiri we murekkep g\u00e9ologiyelik y\u00e9rilish rayonida qurulghan.<\/p>\n\n<p>Mezkur layihe \u00fcch\u00fcn mes&#8217;ul bolghan d\u00f6let igilikidiki Xitay Qatnash Qurulush Shirkitining inj\u00e9n\u00e9ri Myaw Bawdong: \u00abBu ton\u00e9l t\u00e9mp\u00e9ratura minus 42 gradusqiche ch\u00fcshidighan we yer tewresh xewpi yuqiri bolghan jayda quruldi\u00bb d\u00e9di.<\/p>\n\n<p>Ton\u00e9lning eng chongqur qismi tagh tizmisining 1112 m\u00e9tir astidin \u00f6t\u00fcdu, eng uzun tik quduqi 700 m\u00e9tirdin artuq bolup, inj\u00e9n\u00e9rlar buning dunyawi r\u00e9kort yaratqanliqini \u00e9ytmaqta.<\/p>\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u00abBir Belwagh Bir Yol\u00bb gha baghlinishliq qatnash karidori<\/h4>\n\n<p>Xitay qatnash emeldarlirining \u00e9ytishiche, bu tashyol G7 B\u00e9yjing\u2013\u00dcr\u00fcmchi t\u00e9z s\u00fcretlik tashyoli hemde G30 liniyesi arqiliq sherqiy xitayni Qazaqistan ch\u00e9grisidiki Qorghas bilen tutashturidu. Bu liniyeler \u00abY\u00e9ngi Yawro-Asiya Quruqluq K\u00f6wr\u00fcki\u00bb we \u00abBir Belwagh Bir Yol\u00bb teshebbusining bir qismi bolup, Ottura Asiyagha tutishidighan soda karidorlirini teminleydu.<\/p>\n\n<p>Mustemlike qatnash idarisining yuqiri derijilik emeldari Li Yaf\u00e9y bu yol Sherqiy T\u00fcrkistan boyiche \u00ab\u00e9n\u00e9rgiye, ishlen&#8217;gen mallar we y\u00e9za igilik mehsulatlirining aylinishini t\u00e9zlitidu\u00bb hemde logistika x\u00e9rijini azaytidu, d\u00e9di.<\/p>\n\n<p>Bu tashyol yene B\u00e9yjing teripidin \u00abXitay (Shinjang) Erkin Soda Sineq Rayoni\u00bb dep b\u00e9kitilgen rayonlarni tutashturup, ishghal qilinghan z\u00e9min boyiche d\u00f6let bashqurushidiki soda, bayliq q\u00e9zish we olturaqlashturush ishlirini asanlashturidu.<\/p>\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Muhit dewasi we yerlik tesirler<\/h4>\n\n<p>Layihe inj\u00e9n\u00e9rliri tashyolning bezi qismliri su menbesini qoghdash rayonliri we d\u00f6letlik orman baghchiliridin \u00f6tidighanliqini, shunga muwapiq y\u00e9niklitish tedbirlirining \u00e9lip b\u00e9rilghanliqini bild\u00fcrdi. 116 kilom\u00e9tirliq bir sozulmida 17 ton\u00e9l we 36 chong k\u00f6wr\u00fck qurulup, omumiy liniyening 60 pirsentini igileydu.<\/p>\n\n<p>Layihege qatnashqan inj\u00e9n\u00e9r Ju G\u00e9nsh\u00e9n: \u00abBu qurulmilar yawayi haywanlargha \u00f6t\u00fcsh imkaniyiti yaritidu hemde charwichilar we charwilar \u00fcch\u00fcn astidin \u00f6t\u00fcsh yollirini teminleydu\u00bb d\u00e9di.<\/p>\n\n<p>Y\u00e9qinqi on yillarda Sherqiy T\u00fcrkistandiki ul eslihe k\u00e9ngeytish qurulushliri z\u00e9min tartiw\u00e9lish, nazaretning k\u00fccheytilishi we yerlik xelqning \u00f6z z\u00e9minidiki tereqqiyat qararliridin chetletilish bilen bir waqitta \u00e9lip b\u00e9rildi.<\/p>\n\n<p>Mezkur t\u00e9z s\u00fcretlik tashyol 1-yanwardin bashlap sinaq ishqa ch\u00fcshidu. Bu qurulush B\u00e9yjingning muqim qatnash torliri arqiliq Sherqiy T\u00fcrkistan \u00fcstidiki fizikiliq we iqtisadiy kontrolluqini t\u00e9ximu mustehkemleydu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xitay da&#8217;iriliri Sherqiy T\u00fcrkistanning omurtqisi bolghan Tengritagh tizmilirini t\u00e9ship, dunyadiki eng uzun t\u00e9z s\u00fcretlik tashyol ton\u00e9lini ishqa kirisht\u00fcrdi. B\u00e9yjing teripidin \u00abShinjang (Y\u00e9ngi Teritoriye)\u00bb dep atilghan bu z\u00e9minda, mezkur qurulush wetinimizning shimali we jenubi otturisidiki qatnash waqitini keskin qisqartmaqta, shu bilen birge herbiylesht\u00fcr\u00fclgen rayondiki mustemlikichilik ul eslihelirini mustehkemlimekte. \u00abChina Daily\u00bb ning xewer qilishiche, uzunluqi 22.13 kilom\u00e9tir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1798,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":{"id":"55"},"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[225],"tags":[298,297],"class_list":["post-1799","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sherqiy-turkistan","tag-qatnash-karidorliri","tag-ul-eslihe"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1799","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1799"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1799\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1800,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1799\/revisions\/1800"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1798"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1799"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1799"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turkistanpost.com\/uyl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1799"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}